VitMode

Nauka

Baza badań naukowych

208+ badań cytowanych w naszej bazie wiedzy — filtruj po sile dowodów lub szukaj po temacie.

208 badań

Hypsizygus marmoreus polysaccharides protect against cisplatin-induced intestinal mucositis

Wstępne dowody

Abusidu M, et al. · Frontiers in Nutrition · 2026

W modelu mysim polisacharydy łagodziły uszkodzenia jelit wywołane cisplatyną, poprawiając barierę jelitową i skład mikrobioty.

Standards of Care in Diabetes

Silne dowody

American Diabetes Association · Diabetes Care · 2026

Coroczne, aktualizowane wytyczne kliniczne podkreślające znaczenie powtórzonych pomiarów i kontekstu klinicznego przy interpretacji wyników metabolicznych.

The Dual Role of the Medicinal Mushroom Fomitopsis pinicola in Inhibiting Biofilm and Reducing Antibiotic Resistance of MRSA

Hipoteza badawcza

Karaca B, et al. · Food Science & Nutrition · 2025

Ekstrakt wykazał aktywność wobec MRSA, ograniczając tworzenie biofilmu i sygnalizację quorum sensing bakterii. Badanie in vitro na hodowlach bakteryjnych.

Bioactive Compounds and Pharmacological Properties of the Polypore Fomes fomentarius

Wstępne dowody

Erbiai E.H., et al. · International Journal of Molecular Sciences · 2025

Analiza owocników wykazała wysoką zawartość związków fenolowych i szerokie spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego.

Chromatographic and Chemometric Characterization of the Two Wild Edible Mushrooms Fistulina hepatica and Clitocybe nuda

Wstępne dowody

Saldanha A, et al. · Separations · 2025

Porównawcza analiza składu odżywczego i profilu fenolowego, potwierdzająca bogaty profil fenolowy gatunku opisany we wcześniejszych pracach.

A comprehensive review on multifunctional bioactive properties of elm oyster mushroom Hypsizygus ulmarius

Wstępne dowody

Aditya, Neeraj, Bhatia JN, Yadav AN · Heliyon · 2025

Przegląd zbierający dostępne badania in vitro i na zwierzętach — potwierdza obecność beta-glukanów i fenoli o działaniu przeciwutleniającym, przy braku badań klinicznych u ludzi.

Bioactive Properties of Selected European Phellinus Species: A Comprehensive Study

Wstępne dowody

Świderski G, Kalinowska M, Zapora E, et al. · International Journal of Molecular Sciences · 2025

Analiza 30 europejskich prób grzybów z rodzaju Phellinus wykazała in vitro aktywność przeciwdrobnoustrojową i przeciwutleniającą.

Schizophyllum radiatum: An uncommon culprit of invasive fungal rhinosinusitis in an immunocompetent patient

Hipoteza badawcza

George A, Jose R, Valsan C, et al. · Medical Mycology Case Reports · 2025

Opis przypadku inwazyjnego grzybiczego zapalenia zatok wywołanego przez S. radiatum, potwierdzonego sekwencjonowaniem.

A randomized controlled clinical trial examining the effects of Cordyceps militaris beverage on the immune response in healthy adults

Umiarkowane dowody

Ontawong A, Pengnet S, Thim-Uam A, et al. · Scientific Reports · 2024

8-tygodniowe RCT: napój z fermentowanego C. militaris (2,85 mg kordycepiny) zwiększył aktywność komórek NK i obniżył markery prozapalne (IL-1β, IL-6) u zdrowych dorosłych.

Effects of a combination of Poria Cocos, Ziziphus spinose, and gamma-aminobutyric acid (GABA) on sleep quality and skin health: A randomized double-blind placebo-controlled clinical trial

Wstępne dowody

Hao Y, Song W, Qu L · Food Science & Nutrition · 2024

4-tygodniowe RCT na wieloskładnikowej recepturze (Poria, głóg chiński, GABA) wykazało poprawę czasu snu, wskaźnika PSQI oraz parametrów nawilżenia skóry — efektu nie można przypisać wyłącznie Poria ze względu na złożony skład preparatu.

Tremella fuciformis beverage improves glycated hemoglobin A1c and waist circumference in overweight/obese prediabetic subjects: a randomized controlled trial

Wstępne dowody

Gitsomboon S, Ratanapornsompong G, Ongphiphadhanakul B, et al. · BMC Nutrition · 2024

12-tygodniowe podwójnie zaślepione RCT u osób z nadwagą i stanem przedcukrzycowym wykazało niewielką, ale istotną statystycznie poprawę HbA1c i obniżenie obwodu talii po codziennym spożywaniu napoju z Tremellą w porównaniu z placebo.

Comprehensive Analysis of Bioactive Compounds in Wild Ganoderma applanatum Mushroom from Kerala, South India

Wstępne dowody

Rijia A., et al. · Pharmaceuticals (Basel) · 2024

Analiza dzikich owocników wykazała bogaty skład fitochemiczny, istotną aktywność przeciwutleniającą oraz działanie przeciwdrobnoustrojowe ekstraktu.

Evaluation of Immune Modulation by β-1,3;1,6 D-Glucan Derived from Ganoderma lucidum in Healthy Adult Volunteers, A Randomized Controlled Trial

Wstępne dowody

Chen S.N., Nan F.H., Liu M.W., Yang M.F., Chang Y.C., Chen S. · Foods · 2023

84-dniowe, podwójnie zaślepione RCT u zdrowych dorosłych wykazało, że beta-glukan z reishi zwiększał liczbę limfocytów T, poprawiał stosunek CD4/CD8, podnosił aktywność komórek NK oraz poziom IgA w porównaniu z placebo.

In Vitro Fermentation Characteristics of Fungal Polysaccharides Derived from Wolfiporia cocos and Their Effect on Human Fecal Microbiota

Hipoteza badawcza

Ma KL, Kei N, Yang F, Lauw S, Chan PL, Chen L, Cheung PCK · Foods · 2023

Badanie in vitro z użyciem ludzkiej mikrobioty kałowej wykazało, że polisacharyd Fu Ling zwiększał produkcję kwasu octowego i sprzyjał wzrostowi bakterii o działaniu przeciwzapalnym — nie jest to badanie interwencyjne na żywych ludziach.

The genome of Lyophyllum shimeji provides insight into the initial evolution of ectomycorrhizal fungal genomes

Hipoteza badawcza

Kobayashi Y, et al. · DNA Research · 2023

Sekwencjonowanie genomu ujawniło cechy pośrednie między grzybami mikoryzowymi a saprotroficznymi — badanie genomiczne, niedotyczące bezpośrednio efektów zdrowotnych.

In vitro cholesterol lowering activity of Ganoderma australe mycelia

Hipoteza badawcza

Wongkhieo S, et al. · Scientific Reports · 2023

Ekstrakt z grzybni zawierał wykrywalną lowastatynę i hamował aktywność reduktazy HMG-CoA w modelu sferoidów wątrobowych in vitro.

The antitumor effect of mycelia extract of Inonotus hispidus on HeLa cells via the mitochondrial-mediated pathway

Wstępne dowody

Tang SJ, Shao CX, Yang Y, Ren R, Jin L, Hu D, Wu SL, Lei P, He YL, Xu J · Journal of Ethnopharmacology · 2023

Ekstrakt peptydowy z grzybni silnie hamował proliferację komórek HeLa in vitro i w mysim modelu ksenograftu, indukując apoptozę.

Bioactivity and Chemical Profiling of Medicinal Fungi Inonotus cuticularis and Inocutis levis

Hipoteza badawcza

Chaharmiri-Dokhaharani S, Ghobad-Nejhad M, Moghimi H, Norouzi H, Moghaddam M · Journal of Medicinal Plants and By-products · 2023

Jedyne odnalezione badanie species-specific: analiza chromatograficzno-spektrometryczna zidentyfikowała związki fenolowe, z podstawowymi testami przeciwbakteryjnymi in vitro.

Cardiovascular Safety of Testosterone-Replacement Therapy in Men (TRAVERSE)

Silne dowody

Lincoff AM, Bhasin S, Flevaris P, et al. · New England Journal of Medicine · 2023

Duże randomizowane badanie (n>5000) oceniające bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe TRT u mężczyzn z hipogonadyzmem i czynnikami ryzyka — nie wykazało zwiększonego ryzyka poważnych incydentów sercowo-naczyniowych.

Adaptogenic and Anxiolytic Effects of Ashwagandha Root Extract: A Systematic Review and Meta-analysis

Umiarkowane dowody

Akhgarjand C, et al. · Phytotherapy Research · 2022

Metaanaliza kilkunastu badań RCT potwierdzająca istotną redukcję objawów lęku i poziomu kortyzolu względem placebo.

Effect of Maitake D-fraction in advanced laryngeal and pharyngeal cancers during concurrent chemoradiotherapy: A randomized clinical trial

Wstępne dowody

Hu Q, Xie B · Acta Biochimica Polonica · 2022

Randomizowane badanie u 141 pacjentów z zaawansowanym rakiem krtani/gardła wykazało, że frakcja D maitake podawana w trakcie chemioradioterapii łagodziła nasilenie działań niepożądanych leczenia i poprawiała jakość życia.

Effects of Phellinus linteus extract on immunity improvement: A CONSORT-randomized, double-blinded, placebo-controlled trial

Wstępne dowody

Ku YH, Kang JH, Lee H · Medicine (Baltimore) · 2022

Randomizowane, podwójnie zaślepione badanie z udziałem 98 uczestników wykazało istotny wzrost aktywności komórek NK po 8 tygodniach suplementacji 1000 mg ekstraktu dziennie względem placebo (p = 0,008).

Efficacy of Phellinus linteus extract on immunity enhancement: A CONSORT-randomized, double-blind, placebo-controlled pilot trial

Wstępne dowody

Ku YH, Kang JH · Medicine (Baltimore) · 2022

Badanie pilotażowe (n = 30) — przy dawce 1000 mg/dobę zaobserwowano tendencję do poprawy aktywności komórek NK względem placebo po 8 tygodniach.

Clinical Benefits of Golden-Antrodia Camphorata Containing Antroquinonol in Liver Protection and Liver Fat Reduction After Alcoholic Hepatitis

Umiarkowane dowody

Yen Y.-T. et al. · Frontiers in Pharmacology · 2022

Wieloośrodkowe RCT (80 osób) u dorosłych z podwyższonym GGTP — 300 mg/dobę ekstraktu przez 12 tygodni istotnie obniżyło AST, ALT i trójglicerydy względem placebo.

Effects of Piptoporus betulinus Ethanolic Extract on the Proliferation and Viability of Melanoma Cells

Hipoteza badawcza

Bożek J, et al. · International Journal of Molecular Sciences · 2022

Ekstrakt ograniczał dawkozależnie proliferację i żywotność komórek czerniaka in vitro, przy stosunkowo niskiej cytotoksyczności wobec prawidłowych fibroblastów.

Cellular Antioxidant Properties of Ischnoderma Resinosum Polysaccharide

Wstępne dowody

Liao C, et al. · Molecules · 2022

Wyizolowany polisacharyd wykazał silne działanie przeciwutleniające w testach chemicznych i chronił ludzkie komórki wątrobowe HepG2 przed stresem oksydacyjnym in vitro.

Hypsizygus marmoreus as a Source of Indole Compounds and Other Bioactive Substances

Wstępne dowody

Kała K, et al. · Molecules · 2022

Analiza owocników wykazała obecność tryptofanu, ergotioneiny, lowastatyny i beta-glukanów o potencjalnym działaniu przeciwutleniającym.

Structural analysis and in vitro antitumor effect of polysaccharides from Pholiota adiposa

Wstępne dowody

Zhou J, Gong J, Chai Y, Li D, Zhou C, Sun C, Regenstein JM · Glycoconjugate Journal · 2022

Wyizolowane frakcje polisacharydowe wykazały w testach in vitro zdolność zaburzania cyklu komórkowego i indukcji apoptozy w linii komórek HeLa.

Anticancer and Antioxidant Activity of Water-Soluble Polysaccharides from Ganoderma aff. australe against Human Osteosarcoma Cells

Hipoteza badawcza

Muñoz-Castiblanco T, et al. · International Journal of Molecular Sciences · 2022

Frakcja polisacharydowa wykazywała wysoką aktywność antyoksydacyjną i zmniejszała żywotność komórek kostniakomięsaka in vitro.

Safety evaluation of β-nicotinamide mononucleotide in healthy adults

Wstępne dowody

Kim M, et al. · Frontiers in Aging Neuroscience · 2022

Badanie bezpieczeństwa wykazujące dobrą tolerancję dawek do 500 mg/dobę przez 12 tygodni u zdrowych dorosłych.

Effects of oral magnesium supplementation on insomnia: a systematic review

Umiarkowane dowody

Mah J, Pitre T. · BMC Complementary Medicine and Therapies · 2021

Przegląd wskazujący na poprawę subiektywnych parametrów snu (czas zasypiania, jakość) przy suplementacji magnezem, przy ograniczonej liczbie dużych badań RCT.

Effects of Shiitake Culinary-Medicinal Mushroom Bars on Lipid and Antioxidant Profiles in Individuals with Borderline High Cholesterol: A Double-Blind Randomized Clinical Trial

Umiarkowane dowody

Spim SRV, Pistila AMH, Pickler TB, Silva MT, Grotto D · International Journal of Medicinal Mushrooms · 2021

Randomizowane, podwójnie zaślepione badanie u 68 osób z granicznie podwyższonym cholesterolem wykazało, że batoniki z shiitake stosowane przez 66 dni obniżały trójglicerydy i poprawiały markery stresu oksydacyjnego względem placebo.

Study on the structure characterization and moisturizing effect of Tremella polysaccharide fermented from GCMCC5.39

Hipoteza badawcza

Yang M, Zhang Z, He Y, Li C, Wang J, Ma X · Food Science and Human Wellness · 2021

Badanie laboratoryjne na izolowanej, oczyszczonej frakcji polisacharydu Tremelli wykazało silniejsze właściwości ograniczające utratę wilgoci ze skóry niż gliceryna — dotyczy izolowanego związku testowanego na modelu skóry, nie gotowego suplementu.

Homogeneous polyporus polysaccharide inhibits bladder cancer by polarizing macrophages to M1 subtype in tumor microenvironment

Hipoteza badawcza

Jia W, Luo S, Lai G, Li S, Huo S, Li M, Zeng X · BMC Complementary Medicine and Therapies · 2021

Badanie in vitro na ludzkich liniach komórkowych wykazało, że homogenny polisacharyd Polyporus przeprogramowywał makrofagi w kierunku fenotypu M1, hamując proliferację i migrację komórek raka pęcherza.

Antiinflammatory Triterpenoids from the Fruiting Bodies of Fomitopsis pinicola

Hipoteza badawcza

Kuo PC, et al. · Bioorganic Chemistry · 2021

Wyizolowano 34 trójterpeny lanostanowe, oceniając ich aktywność przeciwzapalną na modelu ludzkich neutrofili — badanie czysto laboratoryjne.

Evaluation of antioxidant, antimicrobial and antibiofilm activities of Fomes fomentarius

Wstępne dowody

İrez E.İ., Hacıoğlu Doğru N., Demir N. · Biologica Nyssana · 2021

Ekstrakty wykazały wyższą aktywność przeciwutleniającą niż standard BHT oraz istotne działanie przeciwdrobnoustrojowe i przeciwbiofilmowe.

Effect of Pholiota nameko Polysaccharides Inhibiting Methylglyoxal-Induced Glycation Damage In Vitro

Hipoteza badawcza

Lin H, et al. · Antioxidants (Basel) · 2021

Polisacharydy hamują tworzenie produktów zaawansowanej glikacji w modelu glikacji albuminy i chronią komórki przed uszkodzeniem wywołanym metyloglioksalem.

Antioxidant and hepatoprotective effects of Hypsizygus ulmarius polysaccharide on alcoholic liver injury in rats

Wstępne dowody

Govindan S, Jayabal A, Shanmugam J, Ramani P · Food Science and Human Wellness · 2021

W modelu szczurzym polisacharyd HUP ograniczał stres oksydacyjny i uszkodzenia wątroby wywołane alkoholem.

Cerrena unicolor Laccases, Genes Expression and Regulation of Activity

Wstępne dowody

Pawlik A, Ciołek B, Sulej J, et al. · Biomolecules · 2021

Praca eksperymentalna dotycząca regulacji ekspresji genów lakazy pod wpływem jonów metali i temperatury — czysto biotechnologiczne badanie.

Nicotinamide mononucleotide increases muscle insulin sensitivity in prediabetic women

Wstępne dowody

Yoshino M, et al. · Science · 2021

Randomizowane badanie (n=25) u kobiet z prediabetes wykazujące poprawę wrażliwości insulinowej mięśni po 10 tygodniach suplementacji — brak istotnego wpływu na masę ciała czy inne markery.

The International Scientific Association of Probiotics and Prebiotics (ISAPP) consensus statement on the definition and scope of postbiotics

Wstępne dowody

Salminen S, Collado MC, Endo A, et al. · Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology · 2021

Oficjalne stanowisko konsensusowe ISAPP formalnie definiujące termin 'postbiotyk' i porządkujące terminologię w tym obszarze.

Extraction Optimization, Structural Characterization, and Anticoagulant Activity of Acidic Polysaccharides from Auricularia auricula-judae

Wstępne dowody

Bian C, Wang Z, Shi J · Molecules · 2020

Zoptymalizowana ekstrakcja polisacharydów wydłużała czas krzepnięcia krwi zarówno szlakiem wewnątrz-, jak i zewnątrzpochodnym.

Triterpenoids from functional mushroom Ganoderma resinaceum and the novel role of Resinacein S

Hipoteza badawcza

Huang Y, et al. · Food Research International · 2020

Nowy triterpen Resinacein S zmniejszał rozmiar kropli lipidowych i nasilał markery termogenezy w hodowlach adipocytów.

Cultivated Fruit Body of Phellinus baumii: A Potentially Sustainable Antidiabetic Resource

Wstępne dowody

Yang K, et al. · ACS Omega · 2020

Frakcja fenolowa hamowała aktywność alfa-glukozydazy i poprawiała zużycie glukozy przez insulinooporne komórki wątrobowe in vitro.

Medicinal Mushroom, Grifola gargal, Lowers Triglyceride in Animal Models of Obesity and Diabetes and in Adults with Prediabetes

Wstępne dowody

Harada E, Morizono T, Kanno T, Saito M, Kawagishi H · International Journal of Medicinal Mushrooms · 2020

W mysich modelach otyłości i cukrzycy ekstrakt obniżał glikemię i trójglicerydy. W bardzo małym pilotażu klinicznym (10 osób, 4 tygodnie) odnotowano istotny spadek trójglicerydów.

Effect of Time-Restricted Eating on Weight Loss

Umiarkowane dowody

Lowe DA, et al. · JAMA Internal Medicine · 2020

RCT porównujące jedzenie ograniczone czasowo (16:8) do standardowych 3 posiłków dziennie — podobna utrata masy ciała w obu grupach po 12 tygodniach.

Oral collagen supplementation: a systematic review of dermatological applications

Umiarkowane dowody

Choi FD, et al. · Journal of Drugs in Dermatology · 2019

Przegląd 11 badań sugerujący poprawę elastyczności i nawilżenia skóry, przy zastrzeżeniu niejednorodnej metodologii i częściowego finansowania przez producentów.

Effects of collagen supplementation on osteoarthritis symptoms: a meta-analysis

Umiarkowane dowody

García-Coronado JM, et al. · International Orthopaedics · 2019

Metaanaliza wskazująca na umiarkowaną poprawę objawów bólowych stawów przy chorobie zwyrodnieniowej po suplementacji kolagenem.

The efficacy of Polyporus Umbellatus polysaccharide in treating hepatitis B in China

Wstępne dowody

Guo Z, Zang Y, Zhang L · Progress in Molecular Biology and Translational Science · 2019

Przegląd systematyczny ponad 11 700 chińskich przypadków klinicznych sugerował skuteczność PPS w leczeniu WZW typu B, głównie w połączeniu ze szczepionką lub lekami przeciwwirusowymi.

Inonotus sanghuang Polyphenols Attenuate Inflammatory Response Via Modulating the Crosstalk Between Macrophages and Adipocytes

Wstępne dowody

Zhang M, Xie Y, Su X, Liu K, Zhang Y, Pang W, Wang J · Frontiers in Immunology · 2019

Badanie komórkowe wykazało, że bogaty w polifenole ekstrakt hamował wydzielanie NO, TNF-α, IL-6 i MCP-1 poprzez blokowanie szlaków ERK, p38 MAPK i STAT3.

Protective effect of a polyphenols-rich extract from Inonotus Sanghuang on bleomycin-induced acute lung injury in mice

Wstępne dowody

Su X, Liu K, Xie Y, Zhang M, Wang Y, Zhao M, Guo Y, Zhang Y, Wang J · Life Sciences · 2019

U myszy suplementacja ekstraktem hamowała stan zapalny i obrzęk płuc wywołany bleomycyną przez 3 tygodnie przed indukcją uszkodzenia.

Ganoderma sinense polysaccharide: An adjunctive drug used for cancer treatment

Wstępne dowody

Zhang Y, Jiang Y, Zhang M, Zhang L · Progress in Molecular Biology and Translational Science · 2019

Rozdział przeglądowy podsumowujący działanie przeciwnowotworowe, antyoksydacyjne i immunomodulujące GSP jako terapii wspomagającej.

Effects of Intermittent Fasting on Health, Aging, and Disease

Umiarkowane dowody

de Cabo R, Mattson MP. · New England Journal of Medicine · 2019

Przegląd mechanizmów metabolicznych postu przerywanego — silne dane przedkliniczne, umiarkowane i wciąż rozwijające się dane kliniczne u ludzi.

Resveratrol and cardiovascular health: a systematic review

Wstępne dowody

Fogacci F, et al. · Nutrients · 2019

Przegląd wskazujący na skromną, niejednorodną poprawę funkcji śródbłonka naczyniowego przy suplementacji resweratrolem.

2019 ACC/AHA Guideline on the Primary Prevention of Cardiovascular Disease

Silne dowody

Arnett DK, Blumenthal RS, Albert MA, et al. · Journal of the American College of Cardiology · 2019

Wytyczne kliniczne podsumowujące dowody na przyczynową rolę LDL w rozwoju miażdżycowej choroby sercowo-naczyniowej oraz zasady profilaktyki pierwotnej.

Iron Deficiency

Silne dowody

Camaschella C · Blood · 2019

Przegląd diagnostyki i leczenia niedoboru żelaza, w tym roli i ograniczeń ferrytyny jako markera zapasów żelaza w kontekście współistniejącego stanu zapalnego.

The pharmacological potential and possible molecular mechanisms of action of Inonotus obliquus from experimental observations

Wstępne dowody

Duru KC, Kovaleva EG, Danilova IG, van der Bijl P · Chemico-Biological Interactions · 2019

Przegląd badań laboratoryjnych i na zwierzętach dotyczących właściwości farmakologicznych Inonotus obliquus, w tym jego wyjątkowo wysokiej aktywności antyoksydacyjnej.

Creatine supplementation and cognitive performance in healthy adults: a systematic review

Umiarkowane dowody

Avgerinos KI, et al. · Experimental Gerontology · 2018

Przegląd wskazujący na potencjalną poprawę pamięci krótkotrwałej i szybkości przetwarzania, silniejszą w warunkach deprywacji snu lub u osób starszych.

Effects of Sparassis crispa in Medical Therapeutics: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials

Hipoteza badawcza

Le Thi Nhu Ngoc, Oh YK, Lee YJ, Lee YC · International Journal of Molecular Sciences · 2018

Przegląd systematyczny 33 RCT — wszystkie na modelach zwierzęcych — wykazał m.in. istotne obniżenie insuliny w surowicy i szybsze gojenie ran. Brak badań na ludziach.

Isolation, Structural Elucidation, and α-Glucosidase Inhibitory Activities of Triterpenoid Lactones from Ganoderma resinaceum

Hipoteza badawcza

Chen XQ, et al. · Molecules · 2018

Wyizolowano 14 triterpenów, z których dwa wykazały silniejsze hamowanie α-glukozydazy niż akarboza w teście enzymatycznym in vitro.

Identifying the 'Mushroom of Immortality': Assessing the Ganoderma Species Composition in Commercial Reishi Products

Silne dowody

Loyd AL, Richter BS, Jusino MA, Truong C, Smith ME, Blanchette RA, Smith JA · Frontiers in Microbiology · 2018

Analiza DNA 20 komercyjnych produktów reklamowanych jako Ganoderma lucidum wykazała, że 93% zawierało materiał genetycznie odpowiadający G. lingzhi, a żaden nie zawierał prawdziwej europejskiej G. lucidum.

The aqueous extract of Phellinus igniarius ameliorates dextran sodium sulfate-induced colitis in mice

Wstępne dowody

Sun Y, Zhong S, Yu J, Zhu J, Ji D, Hu G, Wu C, Li Y · PLoS ONE · 2018

Badanie na myszach z indukowanym zapaleniem jelita wykazało, że wodny ekstrakt obniżał poziom cytokin prozapalnych.

Primary Prevention of Cardiovascular Disease with a Mediterranean Diet

Silne dowody

Estruch R, et al. (PREDIMED) · New England Journal of Medicine · 2018

Duże randomizowane badanie (n>7000) wykazujące istotną redukcję poważnych incydentów sercowo-naczyniowych w grupach stosujących dietę śródziemnomorską wzbogaconą o oliwę z oliwek lub orzechy.

Association Between Muscle Strength and Mortality in Adults

Silne dowody

García-Hermoso A, et al. · Archives of Physical Medicine and Rehabilitation · 2018

Metaanaliza wykazująca odwrotną zależność między siłą mięśniową a ryzykiem zgonu z jakiejkolwiek przyczyny.

Efficacy of probiotics in irritable bowel syndrome: a systematic review

Umiarkowane dowody

Ford AC, et al. · American Journal of Gastroenterology · 2018

Przegląd systematyczny wskazujący na umiarkowaną poprawę objawów IBS przy stosowaniu probiotyków, z istotną heterogenicznością między badanymi szczepami.

Testosterone Therapy in Men With Hypogonadism: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline

Silne dowody

Bhasin S, Brito JP, Cunningham GR, et al. · Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism · 2018

Oficjalne wytyczne kliniczne Endocrine Society dotyczące diagnostyki, doboru formy i monitorowania terapii testosteronem.

Testosterone Therapy in Men With Hypogonadism: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline

Silne dowody

Bhasin S, Brito JP, Cunningham GR, et al. · Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism · 2018

Wytyczne kliniczne definiujące kryteria diagnostyczne hipogonadyzmu oraz zasady różnicowania postaci pierwotnej i wtórnej.

Testosterone Therapy in Men With Hypogonadism: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline

Silne dowody

Bhasin S, Brito JP, Cunningham GR, et al. · Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism · 2018

Wytyczne kliniczne definiujące zalecany harmonogram monitorowania bezpieczeństwa terapii testosteronem.

Association of Cardiorespiratory Fitness With Long-term Mortality Among Adults Undergoing Exercise Treadmill Testing

Silne dowody

Mandsager K, Harb S, Cremer P, et al. · JAMA Network Open · 2018

Analiza ponad 122 000 pacjentów poddanych testom wysiłkowym wykazująca ciągły spadek ryzyka zgonu wraz ze wzrostem wydolności krążeniowo-oddechowej, bez wyraźnego górnego progu korzyści.

Mechanisms of Insulin Action and Insulin Resistance

Silne dowody

Petersen MC, Shulman GI · Physiological Reviews · 2018

Obszerny przegląd molekularnych mechanizmów działania insuliny oraz defektów sygnalizacji leżących u podstaw insulinooporności.

Recommendations from the international evidence-based guideline for the assessment and management of polycystic ovary syndrome

Silne dowody

Teede HJ, Misso ML, Costello MF, et al. · Fertility and Sterility · 2018

Międzynarodowe wytyczne oparte na dowodach dotyczące diagnostyki i leczenia PCOS, podkreślające centralną rolę insulinooporności w patofizjologii zespołu.

2017 ACC/AHA/AAPA/ABC/ACPM/AGS/APhA/ASH/ASPC/NMA/PCNA Guideline for the Prevention, Detection, Evaluation, and Management of High Blood Pressure in Adults

Silne dowody

Whelton PK, Carey RM, Aronow WS, et al. · Hypertension · 2018

Kompleksowe wytyczne kliniczne dotyczące diagnostyki, oceny i leczenia nadciśnienia tętniczego u dorosłych, obejmujące zarówno modyfikację stylu życia, jak i farmakoterapię.

Endometriosis

Silne dowody

Zondervan KT, Becker CM, Missmer SA · Nature Reviews Disease Primers · 2018

Kompleksowy przegląd epidemiologii, mechanizmów, diagnostyki i leczenia endometriozy.

International Society of Sports Nutrition position stand: creatine supplementation and exercise

Silne dowody

Kreider RB, et al. · Journal of the International Society of Sports Nutrition · 2017

Przegląd stanowiskowy podsumowujący dekady badań — potwierdza skuteczność i bezpieczeństwo monohydratu kreatyny w populacji sportowej.

Vitamin D Supplementation to Prevent Acute Respiratory Tract Infections

Umiarkowane dowody

Martineau AR, et al. · BMJ · 2017

Metaanaliza danych indywidualnych pacjentów (n>10 000) wykazująca ochronny efekt suplementacji przeciw ostrym infekcjom dróg oddechowych, silniejszy u osób z wyjściowym niedoborem.

The effects of magnesium supplementation on subjective anxiety and stress: a systematic review

Umiarkowane dowody

Boyle NB, et al. · Nutrients · 2017

Przegląd wskazujący na potencjalny, choć metodologicznie ograniczony, związek suplementacji magnezu z redukcją subiektywnego odczuwania stresu.

Effect of Cordyceps militaris supplementation on exercise performance

Wstępne dowody

Hirsch KR, et al. · Journal of Dietary Supplements · 2017

Trzytygodniowa suplementacja nie wykazała istotnej poprawy VO2max u wytrenowanych rowerzystów w porównaniu z placebo.

Fomitopsis betulina (formerly Piptoporus betulinus): the Iceman's polypore fungus with modern biotechnological potential

Wstępne dowody

Pleszczyńska M, Lemieszek MK, Siwulski M, Wiater A, Rzeski W, Szczodrak J · World Journal of Microbiology and Biotechnology · 2017

Przegląd literatury opisujący historyczne i współczesne badania laboratoryjne — udokumentowana in vitro aktywność przeciwbakteryjna, przeciwpasożytnicza, przeciwzapalna i przeciwnowotworowa, przy braku badań klinicznych.

Overview of Ganoderma sinense polysaccharide — an adjunctive drug used during concurrent Chemo/Radiation therapy for cancer treatment in China

Wstępne dowody

Jiang Y, et al. · Biomedicine & Pharmacotherapy · 2017

Przegląd opisujący GSP jako lek wspomagający, zarejestrowany w Chinach od 2010 r. Autorzy zaznaczają, że ogólnodostępnych, publikowanych danych z badań klinicznych praktycznie nie ma.

Association Between Sauna Bathing and Risk of Dementia and Alzheimer's Disease

Wstępne dowody

Laukkanen T, et al. · Age and Ageing · 2017

Analiza tej samej kohorty KIHD wskazująca na odwrotną zależność między częstotliwością korzystania z sauny a ryzykiem otępienia.

An Overview of Heart Rate Variability Metrics and Norms

Umiarkowane dowody

Shaffer F, Ginsberg JP · Frontiers in Public Health · 2017

Przegląd metod pomiaru i interpretacji HRV, podkreślający silną zależność od kontekstu indywidualnego i metodologicznego.

The Risks and Benefits of Long-term Use of Proton Pump Inhibitors: Expert Review and Best Practice Advice From the American Gastroenterological Association

Silne dowody

Freedberg DE, Kim LS, Yang YX · Gastroenterology · 2017

Stanowisko ekspertów American Gastroenterological Association podsumowujące dowody na korzyści i potencjalne ryzyko długotrwałego stosowania inhibitorów pompy protonowej.

Temporal trends in sperm count: a systematic review and meta-regression analysis

Umiarkowane dowody

Levine H, Jørgensen N, Martino-Andrade A, et al. · Human Reproduction Update · 2017

Przegląd systematyczny i metaanaliza wykazujące istotny spadek koncentracji i całkowitej liczby plemników wśród mężczyzn z krajów zachodnich w ciągu kilku dekad.

A double-blind, randomised, placebo-controlled trial of Ganoderma lucidum for the treatment of cardiovascular risk factors of metabolic syndrome

Umiarkowane dowody

Klupp N.L., Kiat H., Bensoussan A., Steiner G.Z., Chang D.H. · Scientific Reports · 2016

16-tygodniowe RCT u 84 osób z cukrzycą typu 2 i zespołem metabolicznym nie wykazało istotnego wpływu ekstraktu Ganoderma lucidum na HbA1c, glikemię na czczo ani inne parametry kardiometaboliczne — ważny kontrapunkt dla marketingowych obietnic reishi.

Continuous intake of the Chaga mushroom (Inonotus obliquus) aqueous extract suppresses cancer progression and maintains body temperature in mice

Hipoteza badawcza

Arata S., Watanabe J., Maeda M., Yamamoto M., Matsuhashi H., Mochizuki M., Kagami N., Honda K., Inagaki M. · Heliyon · 2016

W mysim modelu raka płuca codzienne podawanie wodnego ekstraktu z chagi przez 3 tygodnie hamowało wzrost guza i przerzuty. Obiecujący wynik przedkliniczny, ale ekstrapolacja na ludzi z chorobą nowotworową nie została potwierdzona badaniami klinicznymi.

Antitumor and immunomodulation activities of polysaccharide from Phellinus baumii

Wstępne dowody

Liu MM, Zeng P, Li XT, Shi LG · International Journal of Biological Macromolecules · 2016

Wyizolowany polisacharyd istotnie hamował proliferację komórek HeLa i SGC-7901 in vitro oraz pobudzał aktywność makrofagów.

In Vitro Antioxidant, Anti-Diabetes, Anti-Dementia, and Inflammation Inhibitory Effect of Trametes pubescens Fruiting Body Extracts

Wstępne dowody

Im KH, Nguyen TK, Choi J, Lee TS · Molecules · 2016

Ekstrakty wykazywały in vitro działanie przeciwutleniające i hamujące enzymy trawienne, a w modelu zwierzęcym zmniejszały obrzęk łapy wywołany karagenem o do 46%.

Schizophyllum radiatum, an Emerging Fungus from Human Respiratory Tract

Wstępne dowody

Siqueira JPZ, Sutton DA, Gené J, et al. · Journal of Clinical Microbiology · 2016

Analiza filogenetyczna 23 klinicznych izolatów wykazała, że 22 z nich, wcześniej klasyfikowanych jako S. commune, należało do S. radiatum.

Chemical and Antioxidant Properties of Wild Edible Mushrooms from Native Nothofagus spp. Forest, Argentina

Wstępne dowody

Toledo CV, Barroetaveña C, Fernandes Â, Barros L, Ferreira ICFR · Molecules · 2016

Profilowanie chemiczne dzikich grzybów z patagońskich lasów, w tym G. gargal — wysoka zawartość trehalozy i umiarkowana aktywność antyoksydacyjna.

The long-term health of vegetarians and vegans

Umiarkowane dowody

Appleby PN, Key TJ · Proceedings of the Nutrition Society · 2016

Przegląd danych z badania kohortowego EPIC-Oxford łączący diety roślinne z niższym ryzykiem chorób niedokrwiennych serca i niższym BMI, przy jednoczesnym wskazaniu ryzyka niedoborów B12 i witaminy D.

Effects of Testosterone Treatment in Older Men (The Testosterone Trials)

Silne dowody

Snyder PJ, Bhasin S, Cunningham GR, et al. · New England Journal of Medicine · 2016

Zestaw dużych, randomizowanych badań (Testosterone Trials) oceniających efekty terapii testosteronem u starszych mężczyzn z potwierdzonym niskim poziomem hormonu.

Metformin as a Tool to Target Aging

Wstępne dowody

Barzilai N, Crandall JP, Kritchevsky SB, Espeland MA · Cell Metabolism · 2016

Praca przeglądowa przedstawiająca naukowe uzasadnienie badania TAME — hipotezy, że metformina może spowalniać choroby związane z wiekiem u osób bez cukrzycy.

The Social Context of "Do-It-Yourself" Brain Stimulation: Neurohackers, Biohackers, and Lifehackers

Wstępne dowody

Wexler A. · Frontiers in Human Neuroscience · 2016

Analiza bioetyczna społecznego kontekstu praktyk biohackerskich i neurohackerskich, opisująca ich pogranicze między samopoznaniem, eksperymentem na sobie a medycyną.

Persistent Metabolic Adaptation 6 Years After "The Biggest Loser" Competition

Umiarkowane dowody

Fothergill E, Guo J, Howard L, et al. · Obesity · 2016

Badanie wykazujące utrzymujący się, obniżony spoczynkowy wydatek energetyczny u uczestników programu masywnej redukcji masy ciała sześć lat po jego zakończeniu.

A review of caffeine's effects on cognitive, physical and occupational performance

Silne dowody

McLellan TM, Caldwell JA, Lieberman HR · Neuroscience & Biobehavioral Reviews · 2016

Obszerny przegląd literatury potwierdzający konsekwentny, pozytywny wpływ kofeiny na czujność, czas reakcji i wydolność fizyczną w szerokim zakresie dawek.

The Effect of Cold Showering on Health and Work: A Randomized Controlled Trial

Umiarkowane dowody

Buijze GA, Sierevelt IN, van der Heijden BC, Dijkgraaf MG, Frings-Dresen MH · PLOS ONE · 2016

Duże randomizowane badanie wykazujące, że regularne zimne prysznice wiążą się z istotnie niższą absencją chorobową, choć nie z mniejszą częstością samych infekcji.

Magnesium intake and depression in adults

Wstępne dowody

Tarleton EK, Littenberg B. · Journal of the American Board of Family Medicine · 2015

Badanie obserwacyjne opisujące odwrotną zależność między spożyciem magnezu a objawami depresyjnymi u dorosłych.

Consuming Lentinula edodes (Shiitake) Mushrooms Daily Improves Human Immunity: A Randomized Dietary Intervention in Healthy Young Adults

Umiarkowane dowody

Dai X, Stanilka JM, Rowe CA, Esteves EA, Nieves C Jr, Spaiser SJ, Christman MC, Langkamp-Henken B, Percival SS · Journal of the American College of Nutrition · 2015

Randomizowane badanie u 52 zdrowych dorosłych wykazało, że spożywanie 5 lub 10 g suszonego shiitake dziennie przez 4 tygodnie zwiększało proliferację komórek γδ-T i NK-T, podnosiło poziom sIgA i obniżało CRP.

Extraction of a soluble polysaccharide from Auricularia polytricha and evaluation of its anti-hypercholesterolemic effect in rats

Wstępne dowody

Zhao S, et al. · Carbohydrate Polymers · 2015

U szczurów z dietą wywołującą hipercholesterolemię polisacharyd obniżał cholesterol całkowity nawet o 33-35% po 29 dniach.

Triterpenoids and Polysaccharide Fractions of Ganoderma tsugae Exert Different Effects on Antiallergic Activities

Hipoteza badawcza

Chen ML, Hsieh CC, Chiang BL, Lin BF · Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine · 2015

Frakcja triterpenowa istotnie hamowała uwalnianie histaminy i cytokin Th2 z aktywowanych komórek tucznych in vitro.

Effect of Selenium Enrichment of Lenzites betulinus and Trametes hirsuta Mycelia on Antioxidant, Antifungal and Cytostatics Potential

Wstępne dowody

Milovanovic I, Stanojkovic T, Stajic M, Brceskic I, Knezevic A, Cilerdzic J, Vukojevic J · Current Pharmaceutical Biotechnology · 2015

Badanie in vitro na grzybni wzbogaconej selenem wykazało działanie przeciwutleniające oraz cytotoksyczne wobec linii komórek nowotworowych.

The Trametes hirsuta 072 laccase multigene family: Genes identification and transcriptional analysis

Hipoteza badawcza

Vasina DV, et al. · Biochimie · 2015

Badanie molekularne zidentyfikowało pięć genów lakazy i opisało ich regulację pod wpływem jonów miedzi — badanie enzymologiczne, niedotyczące zdrowia.

Phytochemical analysis and in vitro antioxidant, antimicrobial, anti-inflammatory and cytotoxicity activities of Trametes ochracea

Wstępne dowody

Melappa G, Chandrasekhar N, Pramod SN, Rangappa Nagaraj K · Pharmacognosy Journal · 2015

Ekstrakt metanolowy wykazywał in vitro działanie przeciwutleniające, przeciwdrobnoustrojowe i przeciwzapalne — jedyne opublikowane badanie tego gatunku.

Effect of Selenium Enrichment of Lenzites betulinus and Trametes hirsuta Mycelia on Antioxidant, Antifungal and Cytostatics Potential

Wstępne dowody

Milovanovic I, et al. · Current Pharmaceutical Biotechnology · 2015

Grzybnia wzbogacona selenem wykazywała in vitro silniejsze działanie przeciwutleniające i cytotoksyczne niż grzybnia niewzbogacona.

Fungus Cerrena unicolor as an effective source of new antiviral, immunomodulatory, and anticancer compounds

Wstępne dowody

Mizerska-Dudka M, Jaszek M, Błachowicz A, et al. · International Journal of Biological Macromolecules · 2015

Badanie in vitro trzech frakcji wykazało aktywność przeciwwirusową lakazy wobec HSV, pobudzenie makrofagów przez frakcję polisacharydową oraz cytotoksyczność wobec komórek raka szyjki macicy.

Submerged Culture of Grifola gargal and G. sordulenta from Argentina as a Source of Mycelia with Antioxidant Activity

Hipoteza badawcza

Postemsky PD, Curvetto NR · International Journal of Medicinal Mushrooms · 2015

Ekstrakty metanolowe z grzybni w hodowli zatopionej wykazały zdolność wymiatania rodników in vitro — jedyne dostępne dane dotyczące aktywności biologicznej tego gatunku.

Solid-state fermentation of cereal grains and sunflower seed hulls by Grifola gargal and Grifola sordulenta

Hipoteza badawcza

Postemsky PD, Curvetto NR · International Biodeterioration & Biodegradation · 2015

Badanie biotechnologiczne nad hodowlą na tanich substratach rolniczych pod kątem produkcji biomasy grzybni i związków antyoksydacyjnych.

MIND diet associated with reduced incidence of Alzheimer's disease

Umiarkowane dowody

Morris MC, et al. · Alzheimer's & Dementia · 2015

Badanie kohortowe wykazujące istotnie niższe ryzyko choroby Alzheimera u osób najściślej przestrzegających diety MIND.

Sauna Bathing and Risk of Cardiovascular Disease and Mortality

Umiarkowane dowody

Laukkanen JA, et al. · JAMA Internal Medicine · 2015

Badanie kohortowe (KIHD, n≈2300 fińskich mężczyzn) wykazujące odwrotną zależność między częstotliwością korzystania z sauny a śmiertelnością sercowo-naczyniową.

Efficacy of berberine in patients with type 2 diabetes mellitus: a meta-analysis

Umiarkowane dowody

Lan J, et al. · Journal of Ethnopharmacology · 2015

Metaanaliza wykazująca istotną redukcję glikemii na czczo i HbA1c porównywalną z niektórymi lekami doustnymi.

Paleolithic nutrition for metabolic syndrome: systematic review and meta-analysis

Wstępne dowody

Manheimer EW, van Zuuren EJ, Fedorowicz Z, Pijl H · American Journal of Clinical Nutrition · 2015

Metaanaliza kilku małych badań wykazała krótkoterminową poprawę obwodu talii, ciśnienia i trójglicerydów, przy jednoczesnym wskazaniu na niską jakość i małą liczbę dostępnych badań.

The role of protein in weight loss and maintenance

Silne dowody

Leidy HJ, Clifton PM, Astrup A, et al. · American Journal of Clinical Nutrition · 2015

Przegląd systematyczny wykazujący, że diety o podwyższonej zawartości białka konsekwentnie poprawiają sytość i wspierają zachowanie masy mięśniowej podczas utraty masy ciała.

Vitamin D and Multiple Health Outcomes: An Umbrella Review

Silne dowody

Theodoratou E, et al. · BMJ · 2014

Przegląd parasolowy 107 metaanaliz — potwierdza silne dowody dla roli witaminy D w zdrowiu kości, ostrożniej ocenia inne powiązania jako wymagające dalszych badań.

Effect of Vitamin D3 on Bone Mineral Density in Adults

Silne dowody

Reid IR, Bolland MJ, Grey A. · The Lancet · 2014

Metaanaliza wskazująca, że suplementacja u osób z prawidłowym poziomem wyjściowym ma ograniczony dodatkowy wpływ na gęstość kości.

The effects of the king oyster mushroom Pleurotus eryngii on glycemic control in alloxan-induced diabetic mice

Wstępne dowody

Li JP, Lei YL, Zhan H · International Journal of Medicinal Mushrooms · 2014

U myszy z cukrzycą ekstrakt istotnie obniżył poziom glukozy i HbA1c oraz zwiększył wydzielanie insuliny.

Anticancer and Antimicrobial Activities and Chemical Composition of the Birch Mazegill Mushroom Lenzites betulina

Wstępne dowody

Liu K, Wang JL, Zhao L, Wang Q · International Journal of Medicinal Mushrooms · 2014

Ekstrakt etanolowy wykazywał silne działanie cytotoksyczne wobec linii komórek raka piersi MDA-MB-231 oraz umiarkowaną aktywność wobec bakterii i grzybów.

Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials on Cognitive Effects of Bacopa monnieri

Umiarkowane dowody

Kongkeaw C, et al. · Journal of Ethnopharmacology · 2014

Metaanaliza wskazująca konsekwentną poprawę szybkości przetwarzania informacji i pamięci przy suplementacji trwającej co najmniej 12 tygodni.

Chronic stress, cortisol dysfunction, and pain: a psychoneuroendocrine rationale

Umiarkowane dowody

Hannibal KE, Bishop MD. · Physical Therapy · 2014

Przegląd opisujący konsekwencje przewlekłej dysregulacji osi HPA, w tym wpływ na odczuwanie bólu i stan zapalny.

Guidelines for the Treatment of Hypothyroidism

Silne dowody

Jonklaas J, Bianco AC, Bauer AJ, et al. · Thyroid · 2014

Wytyczne American Thyroid Association dotyczące diagnostyki i leczenia niedoczynności tarczycy, w tym zasad dawkowania i monitorowania lewotyroksyny.

A Diet Low in FODMAPs Reduces Symptoms of Irritable Bowel Syndrome

Silne dowody

Halmos EP, Power VA, Shepherd SJ, Gibson PR, Muir JG · Gastroenterology · 2014

Randomizowane badanie krzyżowe wykazujące istotną redukcję objawów żołądkowo-jelitowych u pacjentów z IBS stosujących dietę o niskiej zawartości FODMAP.

Effects of Adenosine Extract from Pholiota adiposa on mRNA Expressions of SOD and Immunomodulatory Cytokines

Wstępne dowody

Wang CR, Qiao WT, Zhang YN, Liu F · Molecules · 2013

U myszy iniekcja frakcji adenozynowej zwiększała ekspresję IL-10 i aktywność SOD, obniżając IL-2, IL-6 i IFN-gamma.

Fiber and Prebiotics: Mechanisms and Health Benefits

Silne dowody

Slavin J · Nutrients · 2013

Przegląd mechanizmów, poprzez które błonnik i prebiotyki wpływają na zdrowie jelit, funkcje immunologiczne i regulację metaboliczną.

About Sleep's Role in Memory

Silne dowody

Rasch B, Born J · Physiological Reviews · 2013

Obszerny przegląd mechanizmów neurobiologicznych, poprzez które sen wspiera konsolidację różnych typów pamięci.

Low-level laser (light) therapy (LLLT) in skin: stimulating, healing, restoring

Umiarkowane dowody

Avci P, Gupta A, Sadasivam M, et al. · Seminars in Cutaneous Medicine and Surgery · 2013

Przegląd zastosowań fotobiomodulacji w dermatologii, w tym gojenia ran, redukcji stanów zapalnych i wsparcia produkcji kolagenu.

A prospective, randomized double-blind, placebo-controlled study of Withania somnifera on stress and anxiety

Umiarkowane dowody

Chandrasekhar K, Kapoor J, Anishetty S. · Indian Journal of Psychological Medicine · 2012

Randomizowane badanie z placebo (n=64) wykazujące istotną redukcję postrzeganego stresu i stężenia kortyzolu w grupie suplementowanej ekstraktem korzenia ashwagandhy.

Rhodiola rosea for physical and mental fatigue: a systematic review

Wstępne dowody

Ishaque S, et al. · BMC Complementary and Alternative Medicine · 2012

Przegląd systematyczny wskazujący obiecujące, ale niejednorodne metodologicznie dowody na działanie przeciwzmęczeniowe.

Phase 1 Clinical Trial of Trametes versicolor in Women with Breast Cancer

Wstępne dowody

Torkelson CJ, Sweet E, Martzen MR, Sasagawa M, Wenner CA, Gay J, Putiri A, Standish LJ · ISRN Oncology · 2012

Badanie I fazy u 11 kobiet z rakiem piersi po zakończeniu radioterapii wykazało, że doustne dawki ekstraktu z Trametes versicolor do 9 g/dobę przez 6 tygodni były bezpieczne i dobrze tolerowane.

Agaricus blazei Murrill and inflammatory mediators in elderly women: a randomized clinical trial

Wstępne dowody

Lima CUJO, Souza VC, Morita MC, Chiarello MD, de Oliveira Karnikowski MG · Scandinavian Journal of Immunology · 2012

Randomizowane, podwójnie zaślepione badanie z placebo u 57 starszych kobiet nie wykazało istotnego wpływu 900 mg ekstraktu Agaricus blazei dziennie na markery zapalne IL-6, IFN-gamma i TNF-alfa.

Effects of the polysaccharide from Pholiota nameko on human cytokine network in serum

Wstępne dowody

Li H, Liu X, Li Y, Hua Y, Zhi D, Pang G · International Journal of Biological Macromolecules · 2012

Niewielkie badanie na zdrowych ochotnikach analizujące wpływ polisacharydu PNPS-1 na 39 cytokin w surowicy — zaobserwowano istotną aktywność przeciwzapalną.

Ganoderma tsugae Induces S Phase Arrest and Apoptosis in Doxorubicin-Resistant Lung Adenocarcinoma Cells

Hipoteza badawcza

Yu YH, Kuo HP, Hsieh HH, Li JW, Hsu WH, et al. · Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine · 2012

Ekstrakt hamował proliferację opornych na doksorubicynę komórek raka płuca poprzez zatrzymanie cyklu komórkowego i indukcję apoptozy.

Species clarification of the prize medicinal Ganoderma mushroom 'Lingzhi'

Silne dowody

Cao Y, Wu SH, Dai YC · Fungal Diversity · 2012

Praca formalnie wydzielająca Ganoderma lingzhi jako gatunek odrębny od Ganoderma lucidum na podstawie analiz filogenetycznych sekwencji ITS.

Resistance training is medicine: effects on health across the lifespan

Silne dowody

Westcott WL. · Current Sports Medicine Reports · 2012

Przegląd podsumowujący dowody na korzyści treningu oporowego dla zdrowia metabolicznego, kostnego i funkcjonalnego w każdym wieku.

Probiotics for the prevention of antibiotic-associated diarrhea: a systematic review and meta-analysis

Umiarkowane dowody

Hempel S, et al. · JAMA · 2012

Metaanaliza wykazująca istotną redukcję ryzyka biegunki poantybiotykowej przy stosowaniu wybranych szczepów probiotycznych.

Physiological adaptations to low-volume, high-intensity interval training in health and disease

Silne dowody

Gibala MJ, Little JP, MacDonald MJ, Hawley JA · The Journal of Physiology · 2012

Przegląd wykazujący, że trening interwałowy o niskiej objętości i wysokiej intensywności wywołuje adaptacje metaboliczne i sercowo-naczyniowe porównywalne z tradycyjnym treningiem wytrzymałościowym.

Social Jetlag and Obesity

Umiarkowane dowody

Roenneberg T, Allebrandt KV, Merrow M, Vetter C · Current Biology · 2012

Badanie wprowadzające pojęcie społecznego jet lagu i wykazujące jego powiązanie z podwyższonym ryzykiem otyłości.

The Effect of Citicoline Supplementation on Motor Speed and Attention in Adolescent Males

Umiarkowane dowody

McGlade E, Locatelli A, Hardy J, et al. · Journal of Attention Disorders · 2012

Badanie kontrolowane placebo wykazujące poprawę szybkości psychomotorycznej i wskaźników uwagi po suplementacji cytykoliną u zdrowych młodych mężczyzn.

Lipid lowering effects of oyster mushroom (Pleurotus ostreatus) in humans

Umiarkowane dowody

Schneider I, Kressel G, Meyer A, Krings U, Berger RG, Hahn A · Journal of Functional Foods · 2011

21-dniowe badanie u 20 zdrowych dorosłych: dzienne spożycie zupy z 30 g suszonego boczniaka istotnie obniżyło trójglicerydy i utlenione LDL.

Antihyperlipidemic effects of Pleurotus ostreatus in HIV-infected individuals taking antiretroviral therapy

Umiarkowane dowody

Abrams DI, et al. · BMC Complementary and Alternative Medicine · 2011

8-tygodniowe badanie z suplementacją 15 g liofilizowanego boczniaka dziennie wykazało istotny spadek trójglicerydów.

Dietary effect of Pleurotus eryngii on biochemical function and histology in hypercholesterolemic rats

Wstępne dowody

Alam N, Yoon KN, Lee JS, Cho HJ, Shim MJ, Lee TS · Saudi Journal of Biological Sciences · 2011

42-dniowe badanie na szczurach: dodatek proszku z owocników obniżył cholesterol całkowity, trójglicerydy i LDL o 24-62%.

Antioxidant hispidin derivatives from medicinal mushroom Inonotus hispidus

Wstępne dowody

Zan LF, Qin JC, Zhang YM, Yao YH, Bao HY, Li X · Chemical & Pharmaceutical Bulletin · 2011

Z owocników wyizolowano nowe pochodne hispidyny wykazujące istotną aktywność wychwytywania rodników in vitro.

Effect of sleep loss on testosterone levels in healthy young men

Silne dowody

Leproult R, Van Cauter E. · JAMA · 2011

Eksperymentalne ograniczenie snu do 5h/noc przez 8 dni obniżyło dzienny poziom testosteronu o 10–15% u zdrowych młodych mężczyzn.

Clinical pharmacokinetics of resveratrol and its metabolites

Silne dowody

Walle T. · Annals of the New York Academy of Sciences · 2011

Klasyczna praca opisująca farmakokinetykę resweratrolu u ludzi i wyjaśniająca mechanizm jego bardzo niskiej biodostępności ogólnoustrojowej.

Omega-3 fatty acids and cardiovascular disease: effects on risk factors, molecular pathways, and clinical events

Silne dowody

Mozaffarian D, Wu JHY · Journal of the American College of Cardiology · 2011

Obszerny przegląd mechanizmów i dowodów klinicznych dotyczących wpływu kwasów omega-3 na czynniki ryzyka i zdarzenia sercowo-naczyniowe.

Reduction of Depression and Anxiety by 4 Weeks Hericium erinaceus Intake

Wstępne dowody

Nagano M, et al. · Biomedical Research · 2010

Małe badanie u kobiet wykazujące redukcję objawów lękowych i depresyjnych po 4 tygodniach spożywania ciasteczek z dodatkiem soplówki.

Cordyceps sinensis increases exercise performance and anti-fatigue effects in mice

Wstępne dowody

Chen S, et al. · Chinese Journal of Integrative Medicine · 2010

Badanie na myszach (nie na ludziach) wykazujące wydłużony czas do wyczerpania i redukcję markerów zmęczenia mięśniowego po podaniu polisacharydów z grzybni C. sinensis.

Effect of Cs-4 (Cordyceps sinensis) on Exercise Performance in Healthy Older Subjects: A Double-Blind, Placebo-Controlled Trial

Wstępne dowody

Chen S, Li Z, Krochmal R, Abrazado M, Kim W, Cooper CB. · Journal of Alternative and Complementary Medicine · 2010

12-tygodniowe RCT u 20 zdrowych osób starszych z użyciem sfermentowanej grzybni (szczep Cs-4, nie dziki owocnik) — poprawa progu metabolicznego i wentylacyjnego, ale brak istotnej zmiany VO2max względem placebo.

Identification of Late-Onset Hypogonadism in Middle-Aged and Elderly Men

Silne dowody

Wu FC, Tajar A, Beynon JM, et al. · New England Journal of Medicine · 2010

Duże europejskie badanie kohortowe (EMAS) ustalające kryteria rozpoznania późno ujawniającego się hipogonadyzmu na podstawie współwystępowania niskiego testosteronu i konkretnych objawów seksualnych.

Ginseng for cognition

Umiarkowane dowody

Geng J, Dong J, Ni H, et al. · Cochrane Database of Systematic Reviews · 2010

Przegląd systematyczny Cochrane oceniający wpływ żeń-szenia na funkcje poznawcze — wyniki obiecujące, ale niejednorodne metodologicznie.

Efficacy and safety of more intensive lowering of LDL cholesterol: a meta-analysis of data from 170,000 participants in 26 randomised trials

Silne dowody

Cholesterol Treatment Trialists' (CTT) Collaboration · The Lancet · 2010

Metaanaliza 26 randomizowanych badań wykazująca, że obniżenie LDL statynami przekłada się na proporcjonalną redukcję ryzyka poważnych incydentów sercowo-naczyniowych.

Effects of Adaptogens on the Central Nervous System and the Molecular Mechanisms Associated with Their Stress-Protective Activity

Umiarkowane dowody

Panossian A, Wikman G · Pharmaceuticals · 2010

Kompleksowy przegląd mechanizmów działania klasycznych adaptogenów, w tym eleuterokoka, w kontekście odpowiedzi na stres fizyczny i psychiczny.

What is Best Practice for Training Intensity and Duration Distribution in Endurance Athletes?

Umiarkowane dowody

Seiler S · International Journal of Sports Physiology and Performance · 2010

Przegląd modeli rozkładu intensywności treningowej u elitarnych sportowców wytrzymałościowych, wskazujący na dominację treningu niskointensywnego w ich programach.

A randomized, double-blind, placebo-controlled study of Rhodiola rosea in stress-related fatigue

Wstępne dowody

Olsson EM, von Schéele B, Panossian AG. · Planta Medica · 2009

Badanie RCT (n=60) wykazujące poprawę objawów zmęczenia związanego ze stresem po 28 dniach suplementacji.

Improvement of cognitive functions by oral intake of Hericium erinaceus

Wstępne dowody

Mori K, et al. · Phytotherapy Research · 2009

Małe badanie (n=30) u starszych osób z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi wykazujące poprawę wyników testów po 16 tygodniach — efekt zanikał po odstawieniu.

A phase I/II trial of a polysaccharide extract from Grifola frondosa (Maitake mushroom) in breast cancer patients: immunological effects

Wstępne dowody

Deng G, Lin H, Seidman A, Fornier M, D'Andrea G, Wesa K, Yeung S, Cunningham-Rundles S, Vickers AJ, Cassileth B · Journal of Cancer Research and Clinical Oncology · 2009

Badanie fazy I/II z eskalacją dawki u 34 pacjentek po leczeniu raka piersi wykazało złożoną, nieliniową zależność dawka-odpowiedź w zakresie wybranych parametrów odporności po doustnym ekstrakcie z maitake, przy dobrym profilu bezpieczeństwa.

Cortisol awakening response and psychosocial factors: a systematic review

Silne dowody

Chida Y, Steptoe A. · Biological Psychology · 2009

Przegląd systematyczny opisujący związek między poziomem stresu psychospołecznego a reakcją kortyzolu po przebudzeniu.

Metabolic and physiologic improvements from consuming a paleolithic, hunter-gatherer type diet

Wstępne dowody

Frassetto LA, Schloetter M, Mietus-Synder M, et al. · European Journal of Clinical Nutrition · 2009

Bardzo małe badanie pilotażowe (n=9) wykazujące krótkoterminową poprawę profilu lipidowego i ciśnienia krwi po przejściu na dietę paleolityczną.

The effects of beta-glucan on human immune and cancer cells

Wstępne dowody

Chan GC, Chan WK, Sze DM · Journal of Hematology & Oncology · 2009

Przegląd mechanizmów, poprzez które beta-glukany aktywują komórki układu odpornościowego, w tym makrofagi i komórki NK, poprzez receptor dektyna-1.

Cognitive control in media multitaskers

Silne dowody

Ophir E, Nass C, Wagner AD · Proceedings of the National Academy of Sciences · 2009

Badanie wykazujące, że osoby regularnie praktykujące wielozadaniowość medialną radzą sobie gorzej w testach wymagających filtrowania nieistotnych informacji i przełączania zadań.

Ganoderma applanatum: a promising mushroom for antitumor and immunomodulating activity

Wstępne dowody

Jeong Y.T., et al. · Phytotherapy Research · 2008

U myszy z przeszczepionym mięsakiem egzo-biopolimer zmniejszył wzrost guza o 39,7% i zwiększył aktywność komórek NK o 51,6% względem kontroli.

The combined effects of L-theanine and caffeine on cognitive performance and mood

Umiarkowane dowody

Owen GN, et al. · Nutritional Neuroscience · 2008

Badanie wykazujące poprawę szybkości i dokładności wykonywania zadań poznawczych przy jednoczesnym podaniu L-teaniny i kofeiny w porównaniu do placebo.

L-theanine, a natural constituent in tea, and its effect on mental state

Umiarkowane dowody

Nobre AC, Rao A, Owen GN. · Asia Pacific Journal of Clinical Nutrition · 2008

Przegląd mechanizmów neurofizjologicznych L-teaniny, w tym wpływu na aktywność fal alfa w EEG związanych ze stanem relaksu.

Berberine in the treatment of type 2 diabetes mellitus: a systematic review and meta-analysis

Umiarkowane dowody

Yin J, Xing H, Ye J. · Metabolism · 2008

Jedno z pierwszych dużych badań klinicznych porównujących berberynę bezpośrednio z metforminą i rosiglitazonem, wykazujące porównywalną skuteczność.

The ketogenic diet for the treatment of childhood epilepsy: a randomised controlled trial

Silne dowody

Neal EG, Chaffe H, Schwartz RH, et al. · Lancet Neurology · 2008

Randomizowane badanie kontrolowane wykazujące istotne zmniejszenie częstości napadów padaczkowych u dzieci z padaczką lekooporną stosujących dietę ketogeniczną.

Translating the A1C Assay Into Estimated Average Glucose Values

Silne dowody

Nathan DM, Kuenen J, Borg R, et al. · Diabetes Care · 2008

Badanie ustalające wzór przeliczający wynik HbA1c na szacowaną średnią glikemię (eAG), ułatwiający praktyczną interpretację wyniku.

The mushroom Agaricus Blazei Murill in combination with metformin and gliclazide improves insulin resistance in type 2 diabetes

Wstępne dowody

Hsu CH, Liao YL, Lin SC, Hwang KC, Chou P · Journal of Alternative and Complementary Medicine · 2007

U 72 pacjentów z cukrzycą typu 2 dodanie 1500 mg ekstraktu Agaricus blazei dziennie przez 12 tygodni wiązało się z poprawą wskaźnika insulinooporności HOMA-IR w porównaniu do placebo.

Phenolic compounds, organic acids profiles and antioxidative properties of beefsteak fungus (Fistulina hepatica)

Wstępne dowody

Ribeiro B, Valentão P, Baptista P, Seabra RM, Andrade PB · Food and Chemical Toxicology · 2007

Analiza HPLC wykazała pięć związków fenolowych, w tym kwas elagowy stanowiący ok. 49,7% oznaczonych fenoli. Ekstrakty wykazywały silną aktywność przeciwutleniającą.

Autophagy: process and function

Umiarkowane dowody

Mizushima N · Genes & Development · 2007

Przegląd molekularnych mechanizmów autofagii i jej znaczenia fizjologicznego, oparty w dużej mierze na badaniach na organizmach modelowych.

The role of leptin and ghrelin in the regulation of food intake and body weight in humans

Silne dowody

Klok MD, Jakobsdottir S, Drent ML · Obesity Reviews · 2007

Przegląd roli leptyny i greliny w regulacji apetytu, w tym ich zmian podczas i po redukcji masy ciała.

Long-term prognosis associated with coronary calcification: observations from a registry of 25,253 patients

Silne dowody

Budoff MJ, Shaw LJ, Liu ST, et al. · Journal of the American College of Cardiology · 2007

Duże badanie obserwacyjne wykazujące silny, stopniowany związek między wynikiem wapnia w tętnicach wieńcowych a długoterminowym ryzykiem zgonu sercowo-naczyniowego.

Efficacy and safety of exogenous melatonin for secondary sleep disorders: a meta-analysis

Silne dowody

Buscemi N, et al. · Journal of General Internal Medicine · 2006

Metaanaliza potwierdzająca skrócenie czasu zasypiania przy dobrym profilu bezpieczeństwa krótkoterminowego.

A low-fat vegan diet improves glycemic control and cardiovascular risk factors in a randomized clinical trial in individuals with type 2 diabetes

Umiarkowane dowody

Barnard ND, Cohen J, Jenkins DJ, et al. · Diabetes Care · 2006

Randomizowane badanie wykazało, że niskotłuszczowa dieta wegańska poprawiła kontrolę glikemii i profil lipidowy u osób z cukrzycą typu 2 skuteczniej niż standardowe zalecenia dietetyczne ADA.

Abdominal obesity and metabolic syndrome

Silne dowody

Després JP, Lemieux I · Nature · 2006

Klasyczny przegląd wykazujący, że tłuszcz trzewny jest kluczowym, metabolicznie aktywnym elementem otyłości brzusznej i zespołu metabolicznego.

Telomeres and telomerase: the path from maize, Tetrahymena and yeast to human cancer and aging

Umiarkowane dowody

Blackburn EH · Nature Medicine · 2006

Przegląd napisany przez laureatkę Nagrody Nobla, opisujący historię odkrycia mechanizmu telomerowego i jego znaczenie dla biologii starzenia i chorób nowotworowych.

Diagnosis and Management of the Metabolic Syndrome

Silne dowody

Grundy SM, Cleeman JI, Daniels SR, et al. · Circulation · 2005

Wytyczne American Heart Association i National Heart, Lung, and Blood Institute definiujące kryteria zespołu metabolicznego i zasady jego leczenia.

Low-dose human chorionic gonadotropin maintains intratesticular testosterone in normal men with testosterone-induced gonadotropin suppression

Umiarkowane dowody

Coviello AD, Matsumoto AM, Bremner WJ, et al. · The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism · 2005

Badanie wykazujące, że niskie dawki hCG dołączone do terapii testosteronem utrzymują wewnątrzjądrowe stężenie testosteronu mimo tłumienia naturalnego wydzielania LH.

Chaga mushroom extract inhibits oxidative DNA damage in human lymphocytes as assessed by comet assay

Hipoteza badawcza

Park Y.K., Lee H.B., Jeon E.J., Jung H.S., Kang M.H. · BioFactors · 2004

Badanie in vitro na ludzkich limfocytach wykazało, że wodny ekstrakt z chagi zmniejszał o ponad 40% oksydacyjne uszkodzenia DNA wywołane nadtlenkiem wodoru w porównaniu z grupą kontrolną — to badanie laboratoryjne, nie kliniczne.

Fungal immunomodulatory protein from Flammulina velutipes induces interferon-gamma production through p38 MAPK pathway

Wstępne dowody

Wang PH, Hsu CI, Tang SC, Huang YL, Lin JY, Ko JL · Journal of Agricultural and Food Chemistry · 2004

FIP-fve aktywuje limfocyty T i indukuje wydzielanie interferonu gamma poprzez szlak p38 MAPK — badanie mechanistyczne na poziomie komórkowym.

Prevalence of prostate cancer among men with a prostate-specific antigen level ≤4.0 ng per milliliter

Umiarkowane dowody

Thompson IM, Pauler DK, Goodman PJ, et al. · New England Journal of Medicine · 2004

Badanie wykazujące istotny odsetek wykrywanego w biopsji raka prostaty nawet u mężczyzn z PSA poniżej powszechnie stosowanego progu odcięcia.

Long-term creatine supplementation does not significantly affect clinical markers of health

Silne dowody

Kreider RB, et al. · Molecular and Cellular Biochemistry · 2003

Obserwacja sportowców stosujących kreatynę do 5 lat nie wykazała negatywnego wpływu na markery funkcji nerek i wątroby.

Antioxidative and hepatoprotective effects of Antrodia camphorata extract

Wstępne dowody

Hsiao G, et al. · Journal of Agricultural and Food Chemistry · 2003

Badanie in vitro i na myszach wykazało silne zmiatanie wolnych rodników oraz zależną od dawki ochronę wątroby przed uszkodzeniem wywołanym CCl4.

Enhanced cytokine synthesis of leukocytes by a beta-glucan preparation, SCG, extracted from Sparassis crispa

Wstępne dowody

Nameda S, et al. · Immunopharmacology and Immunotoxicology · 2003

W badaniu ex vivo na krwi ludzkich ochotników preparat SCG zależnie od dawki nasilał syntezę cytokiny IL-8.

The nontoxic mushroom Auricularia auricula contains a polysaccharide with anticoagulant activity mediated by antithrombin

Wstępne dowody

Yoon SJ, Yu MA, Pyun YR, Hwang JK, Chu DC, Juneja LR, Mourão PAS · Thrombosis Research · 2003

Badanie in vitro wykazało, że wyizolowany kwaśny polisacharyd hamuje krzepnięcie krwi poprzez nasilanie działania antytrombiny na trombinę.

A Randomized Trial of a Low-Carbohydrate Diet for Obesity

Umiarkowane dowody

Foster GD, Wyatt HR, Hill JO, et al. · New England Journal of Medicine · 2003

Roczne randomizowane badanie porównujące niskowęglowodanową dietę typu Atkins z dietą niskotłuszczową — szybsza redukcja masy ciała w pierwszych 6 miesiącach, różnica zacierająca się po 12 miesiącach.

Low-glycemic index diets in the management of diabetes: a meta-analysis of randomized controlled trials

Umiarkowane dowody

Brand-Miller J, Hayne S, Petocz P, Colagiuri S · Diabetes Care · 2003

Metaanaliza randomizowanych badań wykazująca umiarkowaną, ale statystycznie istotną poprawę kontroli glikemii (HbA1c) u osób z cukrzycą stosujących diety o niskim indeksie glikemicznym.

Understanding the complete blood count with differential

Silne dowody

George-Gay B, Parker K · Journal of PeriAnesthesia Nursing · 2003

Praktyczny przegląd interpretacji morfologii krwi z rozmazem różnicowym, wyjaśniający kliniczne znaczenie poszczególnych parametrów.

Melatonin for the treatment of jet lag

Silne dowody

Herxheimer A, Petrie KJ. · Cochrane Database of Systematic Reviews · 2002

Przegląd Cochrane potwierdzający skuteczność melatoniny w redukcji objawów jet lagu przy przekraczaniu wielu stref czasowych.

Risks and Benefits of Estrogen Plus Progestin in Healthy Postmenopausal Women: Principal Results From the Women's Health Initiative Randomized Controlled Trial

Silne dowody

Rossouw JE, Anderson GL, Prentice RL, et al. · JAMA · 2002

Duże randomizowane badanie oceniające bilans korzyści i ryzyka hormonalnej terapii zastępczej u zdrowych kobiet pomenopauzalnych, które istotnie zmieniło praktykę kliniczną na świecie.

Diagnosis of osteoporosis and assessment of fracture risk

Silne dowody

Kanis JA · The Lancet · 2002

Przegląd metod diagnostyki osteoporozy, w tym roli absorpcjometrii podwójnej energii promieniowania rentgenowskiego jako metody referencyjnej.

Non-exercise activity thermogenesis (NEAT)

Silne dowody

Levine JA · Best Practice & Research Clinical Endocrinology & Metabolism · 2002

Przegląd koncepcji termogenezy aktywności niećwiczeniowej i jej znaczenia dla całkowitego wydatku energetycznego oraz indywidualnych różnic w podatności na przybieranie na wadze.

Enhanced formation of laccase activity by the white-rot fungus Trametes pubescens in the presence of copper

Hipoteza badawcza

Galhaup C, Haltrich D · Applied Microbiology and Biotechnology · 2001

Dodatek jonów miedzi do podłoża hodowlanego znacząco zwiększa produkcję lakazy — badanie biotechnologiczne.

Chronic effects of Brahmi (Bacopa monnieri) on human memory

Umiarkowane dowody

Stough C, et al. · Psychopharmacology · 2001

Jedno z pierwszych nowoczesnych badań RCT wykazujące poprawę zdolności zapamiętywania po 12 tygodniach suplementacji.

Effects on Blood Pressure of Reduced Dietary Sodium and the Dietary Approaches to Stop Hypertension (DASH) Diet

Silne dowody

Sacks FM, Svetkey LP, Vollmer WM, et al. · New England Journal of Medicine · 2001

Badanie DASH-Sodium wykazało addytywny, dawko-zależny efekt obniżenia ciśnienia krwi przy łączeniu diety DASH z redukcją spożycia sodu.

Insulin, growth hormone and sport

Silne dowody

Sonksen P · Journal of Endocrinology · 2001

Przegląd fizjologii wydzielania hormonu wzrostu i insuliny w kontekście wysiłku fizycznego oraz nadużyć dopingowych w sporcie.

High-sensitivity C-reactive protein: potential adjunct for global risk assessment in the primary prevention of cardiovascular disease

Silne dowody

Ridker PM · Circulation · 2001

Praca omawiająca rolę wysokoczułego CRP jako dodatkowego markera ryzyka sercowo-naczyniowego, niezależnego od tradycyjnych czynników ryzyka.

Navigation-Related Structural Change in the Hippocampi of Taxi Drivers

Silne dowody

Maguire EG, Gadian DG, Johnsrude IS, et al. · Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) · 2000

Badanie obrazowe wykazujące większą objętość tylnej części hipokampa u londyńskich taksówkarzy w porównaniu z grupą kontrolną, korelującą z latami doświadczenia zawodowego.

Effect of Intensive Blood-Glucose Control With Metformin on Complications in Overweight Patients With Type 2 Diabetes (UKPDS 34)

Silne dowody

UK Prospective Diabetes Study Group · The Lancet · 1998

Długoterminowe badanie wykazujące, że metformina redukuje ryzyko powikłań związanych z cukrzycą u pacjentów z nadwagą i cukrzycą typu 2.

A Clinical Trial of the Effects of Dietary Patterns on Blood Pressure

Silne dowody

Appel LJ, Moore TJ, Obarzanek E, et al. · New England Journal of Medicine · 1997

Oryginalne badanie DASH — wzorzec żywieniowy bogaty w owoce, warzywa i niskotłuszczowy nabiał istotnie obniżył ciśnienie krwi w porównaniu z typową dietą amerykańską.

Zinc status and serum testosterone levels of healthy adults

Umiarkowane dowody

Prasad AS, Mantzoros CS, Beck FW, et al. · Nutrition · 1996

Badanie wykazujące, że suplementacja cynkiem u mężczyzn z eksperymentalnie wywołanym niedoborem tego pierwiastka istotnie podniosła stężenie testosteronu w porównaniu z grupą kontrolną.

A new fungal immunomodulatory protein, FIP-fve isolated from the edible mushroom, Flammulina velutipes

Hipoteza badawcza

Ko JL, Hsu CI, Lin RH, Kao CL, Lin JY · European Journal of Biochemistry · 1995

Praca izolująca i sekwencjonująca białko FIP-fve, wykazująca jego działanie mitogenne na ludzkie limfocyty oraz zdolność zwiększania wydzielania IL-2 i IFN-gamma in vitro.

Efficacy of immunochemotherapy as adjuvant treatment after curative resection of gastric cancer

Umiarkowane dowody

Nakazato H, Koike A, Saji S, Ogawa N, Sakamoto J · The Lancet · 1994

Randomizowane badanie na 262 pacjentach po resekcji raka żołądka wykazało, że dodanie PSK do standardowego leczenia poprawiło 5-letnie przeżycie bez nawrotu choroby oraz 5-letnie przeżycie całkowite w porównaniu do samego leczenia standardowego.

The Effect of Intensive Treatment of Diabetes on the Development and Progression of Long-Term Complications in Insulin-Dependent Diabetes Mellitus

Silne dowody

Diabetes Control and Complications Trial (DCCT) Research Group · New England Journal of Medicine · 1993

Przełomowe badanie wykazujące, że intensywna kontrola glikemii (mierzona m.in. HbA1c) istotnie redukuje ryzyko powikłań mikronaczyniowych cukrzycy.

Clinical effect of sizofiran combined with irradiation in cervical cancer patients: a randomized controlled study

Umiarkowane dowody

Noda K, et al. · Japanese Journal of Clinical Oncology · 1992

Wieloośrodkowe RCT na 292 pacjentkach wykazało istotnie wyższy odsetek całkowitych odpowiedzi na leczenie oraz szybszą regenerację limfocytów w grupie SPG.

Sex hormone binding globulin: origin, function and clinical significance

Silne dowody

Selby C · Annals of Clinical Biochemistry · 1990

Klasyczny przegląd omawiający pochodzenie, funkcję i znaczenie kliniczne SHBG w interpretacji statusu hormonalnego.

Banting Lecture 1988. Role of insulin resistance in human disease

Silne dowody

Reaven GM · Diabetes · 1988

Klasyczny wykład opisujący insulinooporność jako wspólne podłoże otyłości, nadciśnienia, dyslipidemii i cukrzycy typu 2 (koncepcja "Syndrome X").

Clinical evaluation of schizophyllan combined with irradiation in patients with cervical cancer: A randomized controlled study

Umiarkowane dowody

Okamura K, et al. · Cancer · 1986

Randomizowane badanie na 220 pacjentkach z rakiem szyjki macicy — czas przeżycia w grupie SPG był istotnie dłuższy w stadium II.

Homeostasis model assessment: insulin resistance and beta-cell function from fasting plasma glucose and insulin concentrations in man

Silne dowody

Matthews DR, Hosker JP, Rudenski AS, et al. · Diabetologia · 1985

Praca wprowadzająca wskaźnik HOMA-IR — matematyczny model szacowania insulinooporności z jednoczesnego pomiaru glukozy i insuliny na czczo.

Glycemic index of foods: a physiological basis for carbohydrate exchange

Umiarkowane dowody

Jenkins DJA, Wolever TMS, Taylor RH, et al. · American Journal of Clinical Nutrition · 1981

Fundamentalna praca wprowadzająca koncepcję indeksu glikemicznego jako sposobu klasyfikacji produktów węglowodanowych wg ich rzeczywistego wpływu na glikemię.

Szechwan purpura

Hipoteza badawcza

Hammerschmidt DE · New England Journal of Medicine · 1980

Klasyczny opis przypadku klinicznego — po zjedzeniu potrawy z czarnym grzybem płytki krwi badacza przestały prawidłowo agregować przez kilka-kilkadziesiąt dni.