Blaszkowiec drobnozarodnikowy (Lenzites betulina)
Grzyb wyglądający jak wrośniak, ale mający pod kapeluszem prawdziwe blaszki zamiast porów. Kilka realnych badań laboratoryjnych (przeciwnowotworowe i przeciwutleniające in vitro), zero badań klinicznych na ludziach.
Spis treści
TL;DR
Grzyb wyglądający jak wrośniak, ale mający pod kapeluszem prawdziwe blaszki zamiast porów. Kilka realnych badań laboratoryjnych (przeciwnowotworowe i przeciwutleniające in vitro), zero badań klinicznych na ludziach.
- →Ekstrakt etanolowy wykazywał w badaniu in vitro silne działanie cytotoksyczne wobec linii komórek raka piersi oraz umiarkowane działanie przeciwdrobnoustrojowe — wyłącznie wyniki laboratoryjne
| Nazwa łacińska | Lenzites betulina (syn. Trametes betulina) |
|---|---|
| Rodzina | Żagwiowate (Polyporaceae) |
| Substancje aktywne | Niesprecyzowane związki ekstraktu etanolowego; związki przeciwutleniające grzybni wzbogaconej selenem |
| Forma | Brak — niedostępny jako suplement diety |
| Poziom badań | Wstępny: 2 badania in vitro, 0 badań na zwierzętach lub ludziach |
| Interakcje | Brak opisanych |
| Status | Gatunek pospolity, niejadalny, bez statusu ochronnego |
Zrozum
Opis
Blaszkowiec drobnozarodnikowy (Lenzites betulina, w niektórych ujęciach klasyfikowany jako Trametes betulina) to grzyb, którego górna powierzchnia łudząco przypomina wrośniaki, ale zamiast porów ma prawdziwe, promieniście rozchodzące się blaszki. Rośnie pospolicie na martwym drewnie liściastym w całej Polsce.
Podobnie jak opisane tu gatunki z rodzaju Trametes, blaszkowiec nie jest obecny na zachodnim rynku suplementów. Istnieje jednak kilka realnych publikacji laboratoryjnych nad działaniem przeciwnowotworowym i przeciwutleniającym.
Komu to realnie pomoże, a komu raczej nie? Nikomu jako terapii wspomagającej — zwłaszcza osobom z chorobą nowotworową, które mogłyby błędnie potraktować silne działanie cytotoksyczne ekstraktu wobec linii komórek raka piersi jako sygnał realnej skuteczności. To typowy wynik wczesnego przesiewu in vitro, bez potwierdzenia nawet na zwierzętach. Realną wartość wpis ma dla osób śledzących kierunki badań nad grzybami jako źródłem nowych związków przeciwnowotworowych.
Występowanie
Lenzites betulina występuje pospolicie w całej Polsce oraz szerzej w strefie umiarkowanej półkuli północnej jako saprotrof rozkładający martwe drewno liściaste. Owocniki są twarde, korkowate i utrzymują się na podłożu przez wiele miesięcy.
Mechanizm działania
Z ekstraktu etanolowego owocnika wyizolowano związki wykazujące silne działanie cytotoksyczne wobec linii komórek raka piersi in vitro. Grzybnia wzbogacona selenem wykazywała nasilone działanie przeciwutleniające i cytostatyczne.
Badanie nie precyzuje, które dokładnie związki z ekstraktu etanolowego odpowiadają za cytotoksyczność — opisano efekt całego ekstraktu, nie pojedynczej wyizolowanej cząsteczki. Drugie badanie pokazuje, że efekt nie jest stały: grzybnia wzbogacona selenem wykazywała silniejsze działanie niż standardowa, co sugeruje, że część aktywności może zależeć od interakcji grzyba z mikroelementami podłoża.
Cytotoksyczność wobec komórek raka piersi (in vitro)
Ekstrakt etanolowy z owocnika wykazywał silne działanie cytotoksyczne wobec linii komórek MDA-MB-231 w warunkach laboratoryjnych.
Wzmocnienie efektu przez wzbogacenie selenem
Grzybnia hodowana z dodatkiem selenu wykazywała silniejsze działanie przeciwutleniające i cytostatyczne niż grzybnia niewzbogacona.
Umiarkowane działanie przeciwdrobnoustrojowe
Ten sam ekstrakt etanolowy wykazywał również umiarkowaną aktywność wobec testowanych bakterii i grzybów.
Dowody: wstępne — na podstawie 2 badania naukowych w tej bazie.
Korzyści
Warianty i formy
Blaszkowiec drobnozarodnikowy (Lenzites betulina) występuje w kilku formach różniących się biodostępnością i zastosowaniem — wybór formy ma realne znaczenie dla skuteczności suplementacji.
Dziki owocnik
Twardy, korkowaty, niejadalny owocnik.
Najlepsze dla: Obserwacji mykologicznych
Praktyka
Najczęściej zadawane pytania
Rozstrzyga spód owocnika: blaszkowiec ma prawdziwe, promieniste blaszki, a wrośniaki drobne pory.
Dawkowanie i pory stosowania
Typowa dawka
Nie ustalono — nie jest przedmiotem obrotu jako suplement diety
Forma
Nie dotyczy
Mimo obiecujących wyników in vitro, nie ma podstaw, by ekstrapolować je na skuteczność czy bezpieczne dawkowanie u ludzi.
Najlepsze pory stosowania
- Nie dotyczy
Bezpieczeństwo
Skutki uboczne i przeciwwskazania
Możliwe skutki uboczne
Brak danych o bezpieczeństwie stosowania u ludzi
Przeciwwskazania
Nie dotyczy — brak produktów na rynku i danych klinicznych
Interakcje
Brak opisanych interakcji
Czy warto stosować?
Dla kogo
- Ekstrakt etanolowy wykazywał w badaniu in vitro silne działanie cytotoksyczne wobec linii komórek raka piersi oraz umiarkowane działanie przeciwdrobnoustrojowe — wyłącznie wyniki laboratoryjne
Nie dla
- Nie dotyczy — brak produktów na rynku i danych klinicznych
Dowody
Warto wiedzieć
W przeciwieństwie do wrośniaków, blaszkowiec ma pod kapeluszem prawdziwe blaszki, nie pory.
Część mykologów klasyfikuje ten gatunek jako Trametes betulina.
Badania naukowe
Ekstrakt etanolowy z owocnika wykazywał silne działanie cytotoksyczne wobec linii komórek raka piersi MDA-MB-231.
Liu K, Wang JL, Zhao L, Wang Q, International Journal of Medicinal Mushrooms, 2014
Anticancer and Antimicrobial Activities and Chemical Composition of the Birch Mazegill Mushroom Lenzites betulina
Wstępne dowodyLiu K, Wang JL, Zhao L, Wang Q · International Journal of Medicinal Mushrooms · 2014
Ekstrakt etanolowy wykazywał silne działanie cytotoksyczne wobec linii komórek raka piersi MDA-MB-231 oraz umiarkowaną aktywność wobec bakterii i grzybów.
Zobacz badanieEffect of Selenium Enrichment of Lenzites betulinus and Trametes hirsuta Mycelia on Antioxidant, Antifungal and Cytostatics Potential
Wstępne dowodyMilovanovic I, et al. · Current Pharmaceutical Biotechnology · 2015
Grzybnia wzbogacona selenem wykazywała in vitro silniejsze działanie przeciwutleniające i cytotoksyczne niż grzybnia niewzbogacona.
Zobacz badanieŹródła i bibliografia
Cytowania mają charakter przykładowy dla wersji demonstracyjnej i wymagają pełnej weryfikacji bibliograficznej przez zespół redakcyjny przed publikacją produkcyjną.
Porównaj z podobnymi
O autorach tego wpisu
Autor
dr Piotr ZielińskiEndokrynolog
Piotr recenzuje treści dotyczące hormonów, zdrowia metabolicznego i farmakologii suplementów.
47 publikacji na tej stronie
Weryfikacja merytoryczna
Julia WiśniewskaRedaktorka, neurohacking i sen
Julia pisze o nootropach, chronobiologii i protokołach regeneracyjnych.
34 publikacji na tej stronie
Powiązane wpisy
4.5Wrośniak różnobarwny (Turkey Tail)
Grzyb będący źródłem PSK i PSP — jedynych polisacharydów grzybowych zarejestrowanych w Japonii jako lek wspomagający chemioterapię. Jedne z najsolidniejszych dowodów klinicznych wśród grzybów funkcjonalnych, ale to NIE jest samodzielna terapia przeciwnowotworowa.
3.6Wrośniak szorstki (Trametes hirsuta)
Pospolity, blisko spokrewniony z wrośniakiem różnobarwnym gatunek nadrzewny, ceniony w biotechnologii jako producent lakazy. Brak badań klinicznych na ludziach i brak obecności na rynku suplementów.
3.9Wrośniak miękkowłosy (Trametes pubescens)
Rzadszy krewny wrośniaka różnobarwnego, w Polsce wpisany na czerwoną listę grzybów. Ma za sobą pojedyncze badania laboratoryjne i jedno badanie na zwierzętach nad ekstraktem z owocnika, ale zero badań klinicznych na ludziach.
3.5Wrośniak strefowany (Trametes ochracea)
Gatunek bliźniaczo podobny do wrośniaka różnobarwnego, często z nim mylony w terenie. Ma za sobą pojedyncze badanie laboratoryjne nad ekstraktem z owocnika — bez jakichkolwiek badań klinicznych.
3.9Lakownica spłaszczona (Ganoderma applanatum)
Pospolity, drzewiasty grzyb słynący z tego, że można na nim rysować — badany laboratoryjnie pod kątem polisacharydów i triterpenów, ale niebędący popularnym suplementem diety.
3.7Pniarek obrzeżony (Fomitopsis pinicola)
Pospolity w polskich lasach, wieloletni grzyb naskalny na drzewach iglastych — przedmiot badań laboratoryjnych nad trójterpenami, ale bez rynku suplementów ani badań klinicznych na ludziach.
4.4Soplówka jeżowata (Lion's Mane)
Grzyb funkcjonalny badany pod kątem wpływu na czynnik wzrostu nerwów (NGF) i funkcje poznawcze — dowody u ludzi wciąż wstępne.
4.3Shiitake (Twardziak japoński)
Grzyb kulinarno-funkcjonalny bogaty w lentinan i beta-glukany, badany klinicznie pod kątem modulacji odporności oraz profilu lipidowego — jeden z najlepiej przebadanych grzybów funkcjonalnych na rynku.
Komentarze (2)
- KW
Kasia W. 2 tygodnie temu
Bardzo przejrzyście opisane, szczególnie sekcja o interakcjach — nie widziałam tego nigdzie indziej w jednym miejscu.
- MT
Marek T. miesiąc temu
Czy planujecie aktualizację o najnowsze badanie z tego roku? Widziałem ciekawą metaanalizę.